Serial Dickens

Πάει καιρός που είχα βρει στην ιστοσελίδα του BBC τον κατάλογο με τα 100 καλύτερα βρετανικά μυθιστορήματα όλων των εποχών. Τα βιβλία της πρώτης δεκάδας τα είχα διαβάσει, εκτός από το Bleak House του Κάρολου Ντίκενς και το Middlemarch της Geοrge Eliot που φιγουράρει στη θέση 1. Από καιρό είχα βάλει στο μάτι την ελληνική έκδοση του "Ζοφερού Οίκου", για το οποίο είχα ακούσει διθυραμβικά σχόλια, έτσι το αγόρασα, ξεκίνησα να το διαβάζω τέλη Δεκέμβρη, και αρχές Φλεβάρη έφτανα αισίως στο τέλος των 1400 σελίδων, ενός μεγαλειώδους, ανεπανάληπτου, αξέχαστου μυθιστορήματος.
Είχα τόσο πολύ απορροφηθεί από το ντικενσιανό σύμπαν που δεν είχα τη διάθεση να τον αποχωριστώ ακόμη. Έτσι βρήκα τη σειρά του BBC Bleak House (2005) και ξανά, αυτή τη φορά μέσω εικόνων, έζησα μαζί με τους ήρωες, τις περιπέτειες, τις αγωνίες τους, τις ευτυχισμένες στιγμές, τη δυστυχία, τον πόνο, την απελπισία τους, τον έρωτα, την συντριβή τους, την απληστία, τις αντοχές τους. Όλοι πάλι εδώ, προσωποιημένοι, πάνω κάτω όπως τους είχα φανταστεί.

Ωραία αναπαράσταση της βικτοριανής εποχής όπως πάντα στις βρετανικές σειρές, καλές επιλογές ηθοποιών. Κάποιοι χαρακτήρες του βιβλίου λείπουν στη σειρά εν είδη οικονομίας χρόνου αλλά δεν επηρεάζεται ιδιαίτερα το σύνολο της αφήγησης αν κι αρκετά πράγματα έπρεπε να αλλάξουν.

Ο κεντρικός χαρακτήρας, κατά κάποιον τρόπο, είναι η Έστερ, μια ορφανή κοπέλα, που έρχεται στον Ζοφερό Οίκο, του προστάτη της κου. Τζαρντάις, ως συντροφιά της Έιντα, συγγενούς του κου. Τζαρντάις κι αντίδικος του σε μια υπόθεση κληρονομιάς που τρέχει αιώνες τώρα, απομυζώντας τους ενάγοντες οικονομικά και ψυχικά. Στο προσκήνιο εμφανίζεται η εκθαμβωτική Λαίδη Ντέντλοκ (που την υποδύεται η Giallian Anderson, λίγο περίεργο που προτίμησαν Αμερικανίδα ηθοποιό αλλά εμείς την αγαπάμε ούτως ή άλλως!) που κρύβει κάτι από το παρελθόν της. Έχουμε και τον κο. Τάλκινχορν, έναν αχώνευτο δικηγόρο, που καταφέρνει να ανακαλύψει το ένοχο μυστικό της Λαίδης. Γύρω από αυτά τα πρόσωπα παρελαύνουν από εδώ κι από εκεί πάμπολλοι άλλοι χαρακτήρες με τους οποίους ο Ντίκενς καταφέρνει να σκιαγραφήσει τόσο εύστοχα, το κλίμα, τη νοοτροπία, τα ήθη της εποχής αλλά και να καυτηριάσει και να σχολιάσει καταστάσεις και κακώς κείμενα του καιρού εκείνου.

Στον Ζοφερό Οίκο, εμφανίζεται, ίσως όχι για πρώτη φορά, αλλά σίγουρα ως πρώτη σημαντική στιγμή στα λογοτεχνικά ιστορικά, ένας αστυνόμος ντετέκτιβ ως ήρωας βιβλίου, ο κος. Μπάκετ. Ελαφρώς ιδιόρρυθμος στις μεθόδους του αλλά αποτελεσματικός, έχει την αμέριστη συμπαράσταση και βοήθεια της συζύγου του, κα. Μπάκετ.

Στη σειρά, δυστυχώς δεν υπάρχει κα. Μπάκετ, κι υπήρξαν αλλαγές από το βιβλίο στο σενάριο εξαιτίας της σημαντικής αυτής απουσίας. Πάντως ο ηθοποιός Alun Armstrong είναι απολαυστικός στον συγκεκριμένο ρόλο!

Όμως ακόμα πιο απολαυστικός και μάλλον ο πιο ιδανικός στο ρόλο του αστυνόμου επιθεωρητή Μπάκετ είναι ο Stephen Rea στη νέα σειρά του BBC Dickensian (2015).

Η σειρά αυτή δεν βασίζεται σε συγκεκριμένο βιβλίο του Ντίκενς. Αυτό που έχουν κάνει οι σεναριογράφοι είναι να πάρουν διάφορους χαρακτήρες από διάφορα βιβλία του συγγραφέα και τους έχουν τοποθετήσει σε ένα κλασικό ντικενσιανό πλαίσιο, σε ένα κρύο και μουντό Λονδίνο, παραμονές Χριστουγέννων, πάνω κάτω όπως ξεκινά η ιστορία του "Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία", από την οποία έχουν παρθεί αρκετοί χαρακτήρες της σειράς.

Αρκετούς ήρωες τους βλέπουμε σε νεότερη ηλικία απ' ότι εμφανίζονται στα βιβλία, όπως η περίφημη Μις Χάβισαμ των "Μεγάλων Προσδοκιών" , που εδώ στη σειρά είναι νέα.

Όπως πάντα ωραίες ερμηνείες κι εξαιρετική αναπαράσταση της βικτοριανής εποχής. Κι ένας έξοχος Stephen Rea στο ρόλο του αστυνόμου επιθεωρητή Μπάκετ, που έχει να λύσει τον μυστηριώδη φόνο ενός τοκογλύφου (είδος που απεχθανόταν ο συγγραφέας) με τη βοήθεια των forensics και csi της εποχής, δηλαδή το κοφτερό μυαλό και την εξυπνάδα του! Α, τον βοηθά κι ένας ταριχευτής με το όνομα Mr. Venus.

Καθώς βλέπεις τη σειρά πιάνεις τον εαυτό σου να προσπαθεί να θυμηθεί από ποιο βιβλίο είναι ο κάθε χαρακτήρας. Ευτυχώς το BBC βάζει τα πράγματα σε μια σειρά!

Με αφορμή τον θάνατο του Ουμπέρτο Έκο

Με αφορμή τον θάνατο του Ουμπέρτο Έκο (19/02/2016).

Θυμήθηκα το εξής:

Πριν χρόνια, φοιτήτρια ούσα, αγόρασα το βιβλίο του "Το εκκρεμές του Φουκώ". Η ελληνική έκδοση ήταν των εκδόσεων "Γνώση" κι ήταν ένα τεράστιο βιβλίο 800 σελίδων που θα χρειαζόταν την αμέριστη αφοσίωση μου. Έτσι αγόρασα τρόφιμα για μια εβδομάδα, κλείστηκα σπίτι, διάβαζα ασταμάτητα και κοιμόμουν μόνο όταν ένιωθα κουρασμένη-δεν είχε σημασία αν έξω ήταν νύχτα ή μέρα. Μετά από 6 ή 7 μέρες τελείωσα το βιβλίο, βγήκα δειλά δειλά στον έξω κόσμο, που μου έμοιαζε τόσο ξένος, αφού είχα περάσει μια εβδομάδα βυθισμένη στον συναρπαστικό χωροχρόνο του βιβλίου.

Σήμερα το πρωί έψαξα το βιβλίο στη βιβλιοθήκη, το κατέβασα και με έκπληξη βρήκα μέσα ένα απόκομμα του '92 (!) της Ελευθεροτυπίας- ήταν να έρθει στην Ελλάδα ο συγγραφέας-, και μια φωτογραφία από το εσωτερικό του Πάνθεον αυτού του αλλόκοτου κτηρίου στη Ρώμη, τόσο παράξενο, σαν να κουβαλά όλη την μνήμη της πόλης στη δομή του- που δεν είναι ενιαία. Έχοντας διαβάσει το βιβλίο, το Πάνθεον μου έγινε έμμονη ιδέα ως ένα μέρος που έπρεπε οπωσδήποτε να δω.


Το τελευταίο κείμενο του Ουμπέρτο Έκο που διάβασα:

Ο Έκο έγραφε τακτικά στο ιταλικό περιοδικό Espresso όπου είχε την στήλη "La bustina di Minerva", και συνήθως εμφανιζόταν στην τελευταία σελίδα του περιοδικού.

Το τελευταίο κείμενο του που διάβασα στο Espresso  έχει τίτλο "Η πολιτισμένη συζήτηση". Το παράπονο του ήταν ότι, ενθυμούμενος τη συμμετοχή του στη θρυλική γαλλική εκπομπή λόγου "Apostrophe",  οι συμπατριώτες του είχαν απολέσει την τέχνη της πολιτισμένης συζήτησης. Ότι στα σημερινά "talk shows" στην πατρίδα του "ο κόσμος μιλά ο ένας πάνω από τον άλλον, ουρλιάζει, ενίοτε προσβάλλει και (το πιο τρομακτικό) ο συντονιστής της συζήτησης δεν κάνει τίποτε να ηρεμήσει τα πνεύματα αλλά έμμεσα εντείνει τη λεκτική σύρραξη".

Ο Ουμπέρτο Έκο έφυγε με αυτό το μικρό παράπονο. Ήθελα να του είχα πει, ότι αυτά που έβλεπε στη χώρα του δεν ήταν τίποτα μπροστά στις εκτρωματικές "συζητήσεις" (κατ' ευφημισμόν") που γίνονται στην ελληνική τηλεόραση.

Addio Umbertο Eco κι ελπίζω εκεί που βρίσκεσαι τώρα να απολαμβάνεις τις πιο όμορφες συζητήσεις.

Τα 9 αστυνομικά μυθιστορήματα του καλοκαιριού

Αποφασίσαμε να αφιερώσουμε αυτό το καλοκαίρι στην αγαπημένη μας αστυνομική λογοτεχνία. Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο -δώρα, φθηνές αγορές (ναι,ναι,τα βιβλιοπωλεία κάνουν και προσφορές!)- βρέθηκαν στην κατοχή μας εννέα αστυνομικά μυθιστορήματα.

Όσον αφορά τους συγγραφείς, έχουμε 4 γυναίκες και 4 άντρες -η Ρουθ Ρέντελ εμφανίζεται δις. Υπάρχουν ηχηρά ονόματα- βλέπε Τζο Νέσμπο, υπάρχουν κι οι άγνωστοι, αλλά με καλές συστάσεις- βλέπε Σεμπαστιέν Ζαπρισό.

Έχουμε μια μεγάλη επιστροφή. Ο Τζων Ρέμπους, ο αστυνομικός που όλοι αγαπήσαμε - όχι τίποτε άλλο αλλά είχε και καλό γούστο στη μουσική!- και που ο δημιουργός του, ο Ίαν Ράνκιν τον έστειλε στην σύνταξη πριν μερικά χρόνια, είναι πάλι στις επάλξεις! Επιτέλους!

Έχουμε και 3 εκπροσώπους από την Σκανδιναβία. Τη Σκανδιναβία που είναι η μεγάλη μόδα στα αστυνομικά τα τελευταία χρόνια. Παραδόξως τα πιο ογκώδη βιβλία ανήκουν στους 3 εκπροσώπους του Ευρωπαϊκού Βορρά, με νικητή το βιβλίο του Νέσμπο που ούτε λίγο ούτε πολύ έχει 797 σελίδες -παρά 3, 800!! Όποιος το πάρει μαζί του στις διακοπές πρέπει να του έχει ειδικό σακίδιο!

Κι εκτός από κάποιες αγγλικές εκδόσεις, η εκδοτική εταιρία που κυριαρχεί είναι το Μεταίχμιο , το οποίο έχει σχεδόν εξειδικευτεί στο αστυνομικό μυθιστόρημα. Όχι ότι δεν υπάρχουν κι άλλες εταιρίες που εκδίδουν τέτοιου είδους μυθιστορήματα, αλλά το Μεταίχμιο ''χτυπά'' δυναμικά μεγάλα ονόματα του είδους.

Ξεκινήσαμε με τα Αιχμηρά αντικείμενα της Τζίλιαν Φλιν. Δεν το λες καθαρά αστυνομικό μυθιστόρημα, περισσότερο ψυχολογικό θρίλερ ίσως, το οποίο διαβάζεται απνευστί κι είναι μια κατάβαση σε μια νοσηρή επαρχιακή Αμερική -κάπου στα βάθη των Μεσοδυτικών πολιτειών- με ανεξέλεγκτες, αρρωστημένες καταστάσεις, τέτοιες που κρύβουν μικρές επαρχιακές πόλεις οπουδήποτε στον κόσμο, όπου όλοι ξέρουν αλλά κανείς δεν μιλά! Ήταν το πρώτο βιβλίο της συγγραφέως, μάλιστα έγινε best seller και γυρίζεται σε ταινία. Κάπου διάβασα ότι πρωταγωνίστρια θα είναι η Έιμι Άνταμς. Ε όχι παιδιά μου!! Ε όχι!! Λυπηθείτε μας!!


Σήμερα παρά θιν αλός αρχίσαμε το ''Πικρό τέλος'' της Ρουθ Ρέντελ, με μια ακόμα υπόθεση για τον επιθεωρητή Γουέξφορντ.

Εν τω μεταξύ, όσοι ενδιαφέρεστε για την Σκανδιναβική αστυνομική λογοτεχνία, κάθε Κυριακή στις 23:00 στη ραδιοφωνική του εκπομπή ''Χάρτινα λόγια'', ο Νίκος Κουρμουλής έχει αφιέρωμα σε αυτήν με πολύ ενδιαφέρουσες αναλύσεις και παρουσιάσεις συγγραφέων. Όλα αυτά στον ρ/σ ''Στο Κόκκινο''.

Και:

Μια και πλησιάζει για τους περισσότερους ο καιρός των διακοπών -lucky you- θυμήθηκα ένα απόσπασμα από την αγγλική σειρά Black books, όπου ο στρυφνός βιβλιοπώλης Bernard, βρίσκει σε ένα δευτερόλεπτο το ιδανικό βιβλίο διακοπών για ένα ζευγάρι που φεύγει για διακοπές. Κι εξηγεί γιατί. Όλα αυτά στο τρίτο λεπτό περίπου:

Καλά καλοκαιρινά ξεφυλλίσματα να έχουμε! 

Γιατί αγαπάμε τον Φιλ.

Είχε αποφασιστεί ότι το ''Ένα κάποιο τέλος'' του Julian Barnes θα ήταν το βιβλίο που θα μας συντρόφευε στις ολιγοήμερες διακοπές του Σεπτέμβρη. Tην τελευταία στιγμή αρπάξαμε από τη βιβλιοθήκη ένα ακόμα βιβλίο. Κι έτσι ξεκινήσαμε να διαβάζουμε το ''Πλέιμπακ'' του Raymond Chandler (εκδ. Κέδρος, από τη σειρά ''Μαύρο βελούδο'') . Και συνειδητοποιήσαμε για άλλη μια φορά ότι ο κεντρικός χαρακτήρας των βιβλίων του που δημιούργησε ο συγγραφέας, ο ντετέκτιβ Φιλίπ Μαρλόου, είναι μοναδικός. Αρχετυπική φιγούρα ο Φιλ (αντιγράφτηκε από  πολλούς συγγραφείς αργότερα), ηθικά άκαμπτος , διαθέτει τον δικό του κώδικα ηθικής, ο οποίος κώδικας  φαντάζει εξαιρετικά ιδιόρρυθμος σε όσους τον συναναστρέφονται! Αν κάτι δεν του κάθεται καλά δεν σταματά με τίποτα την αναζήτηση της αλήθειας, ως εκ τούτου βάζει  τον εαυτό του πολλές φορές σε μπελάδες και δεν παραιτείται ποτέ από μια υπόθεση ακόμα κι αν αυτή έχει επίσημα κλείσει. Τρομερός ατακαδόρος, αυτός κι ο δημιουργός του βέβαια. Ο οποίος δεν χαρίζεται, έτσι η ειρωνεία που διαχέει τα λόγια και τις περιγραφές του Φιλ δεν είναι καθόλου μα καθόλου λεπτή:

''Στην πίστα πέντε ή έξι ζευγάρια βολόδερναν με τις άνετες κινήσεις ενός νυχτοφύλακα που έχει αρθρίτιδα''
ή

Συζήτηση με τη γραμματέα ενός δικηγόρου που επισκέπτεται- η αβρότητα δεν ήταν ποτέ του χαρακτήρα του:
''Βρε, ο Σκληρός Άντρας αυτοπροσώπως'', έκανε. ''Σε τι οφείλουμε αυτήν την τιμή;''
''Ο Άμνι με περιμένει''
''Ο κύριος Άμνι για σένα , καπετάνιε''
''Κι εγώ ο αξιότιμος κύριος Μάρλοου για σένα , αδελφούλα''
Πήρε φωτιά αμέσως. ''Μη με λες εμένα ''αδελφούλα'', μπάτσε του γλυκού νερού.''
''Κι εσύ να μη με λες ''καπετάνιο'', δεσποινίς ιδιαίτερα γραμματεύς. Τι κάνεις απόψε το βράδυ; Μη μου πεις ότι θα βγεις με τέσσερις ναύτες  ξανά;''

και η γνώμη του για το ''ασθενές'' φύλο:
''Οι γυναίκες έχουν τόσο λίγες άμυνες, αλλά σίγουρα τα πάνε μια χαρά με όσες έχουν''

ή πώς αντιμετωπίζει tough guys:
''Έφερε στο στόμα του ένα τσιγάρο με χρυσαφί φίλτρο και το άναψε με έναν χρυσό αναπτήρα. Δεν ήξερα αν περίμενε να μου πέσει η μασέλα, αλλά δεν μου έπεσε.''

Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι απολαυστικότατο -το προτελευταίο που έγραψε ο συγγραφέας- προοριζόταν για σενάριο ταινίας αλλά τελικά έγινε βιβλίο. Εξαιρετική η ελληνική μετάφραση από τον Αθανάσιο Ζάβαλο. Αν βρείτε πουθενά το βιβλίο χτυπήστε το .

Και τώρα σας παρουσιάζουμε τους 3 πιο αγαπημένους Φιλ Μαρλόου της μεγάλης οθόνης.

Humphrey Bogart

Robert Mitchum

Elliot Gould

O Elliott Gould είχε πρωταγωνιστήσει στην κινηματογραφική μεταφορά του αριστουργηματικού ''The long goodbye'' από τον Robert Altman. Ο Marlowe περιφέρεται στο LA των seventies κι είναι όχι μόνο απολαυστικός αλλά επίσης είρων, κυνικός, γατόφιλος αλλά πάνω απ'όλα ηθικά ακέραιος. Δείτε την οπωσδήποτε!

Εδώ  η αρχική σκηνή! Θα καταλάβετε!

This is ....September!

Οργώνοντας τα παράλια της Φωκίδας, από ...

το Μοναστηράκι ως...

...την Ιτέα!

Και για να μην είναι οι φωτογραφίες ... δεκατρείς (!)
ιδού το βιβλίο που διαβάσαμε παρά θιν'αλός!

Ξεφυλλίζοντας ( ενώ περιμένεις , πετάς...ή πεινάς!)

Οι αναμονές στα αεροδρόμια είναι βαρετές. Όπως επίσης οι πτήσεις. Φαντάζομαι διακαής πόθος όλων είναι  να εφευρεθεί κάποτε η ...διακτίνιση (βλέπε StarTrek!).
Ο καλύτερος τρόπος για να ''σκοτώσει'' κανείς τις ώρες αναμονής ή πτήσης είναι ...απλός! Ξεφύλλισμα!
Λοιπόν , ο Ελ.Βελ. εκδίδει ένα περιοδικό τριμηναίο το ''2BOARD''. Είναι κομψό , καλαίσθητο , με ενδιαφέροντα άρθρα που κυριολεκτικά σε ξεναγούν σ'όλα τα μέρη του κόσμου! Στο τελευταίο τεύχος έχει ένα αφιέρωμα που ονομάζει ''what a wonderful world'' το οποίο είναι πανέμορφο και συναρπαστικό!

 Το ''2BOARD'' έχει πολύ περισσότερο ενδιαφέρον κι από τα περιοδικά περιπτέρου. Δεν είναι τυχαίο ότι πέρσι ψηφίστηκε ως το καλύτερο περιοδικό αεροδρομίου!

Τώρα , στις πτήσεις καλό είναι να διαβάζει κανείς κάτι...ελαφρύ , διότι υφίσταται συνεχή ενόχληση -και δεν μπορεί να αφοσιωθεί- πχ από τον διπλανό του  (όχι , ο ανθρωπος δεν παρενοχλεί , απλά θέλει να πάει για πιπί) , οι ευγενέστατοι/ες αεροσυνοδοί ,''coffee madame?'' , ''tea madame?''. Προσοχή όμως , μην το παρακάνετε στο...ελαφρύ και σας τσακώσω με το βίπερ Νόρα στο χέρι! Προτείνω αστυνομικό! Εγώ έβγαλα την πτήση με το πιο αδιάφορο κι άνευρο αστυνομικό μυθιστόρημα που έχω διαβάσει ποτέ! Μικρό το κακό . Ήταν ιδανικό για να περάσουν οι 3 τόσες ώρες. ''The oxford murders'' ενός Guillermo Martinez.

Μού ''άρεσε'' τόσο πολύ που το άφησα πίσω να πετά αενάως στους αιθέρες.

Τέλος , με ρωτήσατε τι έφερα από το Παρίσι. Ιδού λοιπόν το βιβλίο που ξεφυλλίζω τις τελευταίες μέρες. Ετοιμαστείτε για γλυκές κραιπάλες!!!